مقدار، زمان و نحوه مصرف هیومیک اسید برای هر درخت، زراعت و گلخانه

کود هیومیک اسید یکی از پرکاربردترین و بهترین کودهای مورد استفاده در کشاورزی و باغداری است. این کود، به سبب دارا بودن ویژگی‌ها و مزایای متعدد، می‌تواند تأثیر به‌سزایی بر روی گیاهان داشته باشد. امروزه بسیاری از کشاورزان، باغداران و افراد علاقه‌مند به گل و گیاه، از این کود به عنوان یک کود کاملاً بی‌ضرر و مناسب برای گیاهان خود استفاده می‌کنند. اما نکته مهم در این رابطه، مقدار، زمان و نحوه مصرف اسید هیومیک است. چرا که اگر طبق توصیه‌ها استفاده نگردد اثر لازم را بر روی گیاه نمی‌گذارد. در همین راستا، قصد داریم تا در این مقاله، به روش استفاده از این کود (نحوه، زمان و مقدار) بپردازیم تا افراد مختلف بتوانند با استفاده صحیح از این محصول، شرایط مناسبی برای رشد گیاهان خود فراهم کنند.

نحوه مصرف هیومیک اسید چگونه است؟

نحوه مصرف هیومیک اسید بر اساس روش‌های گوناگونی صورت می‌گیرد. از جمله روش‌های استفاده از این کود می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

• کودآبیاری
• چال‌کود
• بذرمال
• دستپاش‌کردن
• محلول‌پاشی

در ادامه هر یک از این روش‌ها را به صورت کامل تشریح خواهیم نمود.

نحوه استفاده از کود اسید هیومیک در کودآبیاری

روش کودآبیاری به 4 شیوه مختلف انجام می‌شود:

• کودآبیاری در سیستم آبیاری تحت فشار یا قطره‌ای

این روش استفاده از هیومیک اسید با توجه به نوع محصول کشت شده صورت می‌گیرد. بر اساس این نوع، مقدار معینی از این محصول را با نسبت 2 تا 3 در هزار لیتر آب حل کرده و به مخزن آبیاری تزریق می‌کنند.

 

• کودآبیاری در سیستم آبیاری غرقابی

در آبیاری غرقابی مقدار معینی از کود اسید هیومیک را در آب حل می‌کنند و سپس آن را در یک بشکه دارای شیر می‌ریزند. این بشکه بر سر راه آب قرار داده می‌شود تا با گذرکردن آب، کود به آرامی وارد جریان آب شود و به صورت یکسان به همه کرت‌ها برسد.

• کودآبیاری در سیستم هیدروپونیک

در این روش که با ریشه گیاه سر و کار دارد؛ کود  با غلظت یک و نیم کیلوگرم در هزار لیتر آب حل شده و در دسترس ریشه گیاه قرار داده می‌شود.

نحوه مصرف اسید هیومیک در چال‌کود

در روش چال‌کود، یک سوم انتهایی سایه‌انداز درخت، چاله‌ای حفر می‌شود. سپس داخل این گودال، مجموعه‌ای از کودهای دامی و NPk با درصدهای مختلف (بسته به نیاز گیاه) ریخته و گودال پر می‌شود. در صورت استفاده از هیومیک اسید نوع پرک، 20 گرم از این کود در درون گودال ریخته شده و سپس روی آن با خاک پوشانده می‌شود. 

نحوه مصرف هیومیک اسید در بذرمال

بذرمال روش استفاده از این محصول در کشت دیم است. در این روش، کود اسید هیومیک با غلظت یک و نیم کیلوگرم در هزار لیتر آب حل می‌شود. سپس بذر گیاه به مدت 20 دقیقه، در ترکیب آب و هیومیک اسید نگه داشته می‌شود تا بذر به خوبی خیس شود. پس از 20 دقیقه ذکر شده، بذر از درون مایع بیرون آورده می‌شود و در محلی خشک و خنک قرار می‌گیرد تا به صورت کامل خشک شود. در نهایت نیز بذر خشک‌شده کشت می‌شود.

طرز استفاده از کود هیومیک اسید در دستپاش‌کردن

روش دستپاش نیز همانند روش بذرمال، مختص به کشت دیم است. در این روش، به ازای هر 30 تا 40 کیلوگرم از کود سرک، یک کیلوگرم از کود هیومیک اسید پرک را نم‌دار کرده و آن‌ها را با یکدیگر مخلوط می‌کنند. سپس مخلوط به دست آمده را در مزرعه دست‌پاش می‌کنند. البته باید به این نکته توجه نمود که دستپاشی این مواد باید قبل از بارندگی انجام شوند. 

نحوه استفاده از کود اسید هیومیک در محلول‌پاشی هیومیک اسید

محلول‌پاشی یکی از بهترین راه‌های موجود برای جذب سریع مواد غذایی توسط گیاه است که این جذب توسط برگ گیاهان صورت می‌گیرد. در رابطه با این روش باید به این نکته ذکر نمود که تنها زمانی می‌توان این کود را به صورت محلول‌پاشی استفاده کرد که فولویک به آن اضافه و فرآوری شده باشد. اما این کود با آنالیز بالا که هیچ ماده دیگری به آن اضافه نشده است، امکان استفاده در روش محلول‌پاشی را ندارند. چرا که در این نوع، کود دارای مولکول‌های بزرگی بوده و امکان جذب برگی آن وجود ندارد. در نتیجه بهترین راه قرار دادن هیومیک در دسترس ریشه است. (لازم به توضیح است هیومیک اسید آبادیس قابلیت محلول پاشی ندارد.)

مقدار مصرف هیومیک اسید برای محصولات مختلف چقدر است؟

بعد از اطلاع از شیوه استفاده از هیومیک اسید باید از مقدار مصرف این کود برای محصولات مختلف مطلع شد. به صورت کلی، مقدار مصرف این محصول برای محصولات زراعی، باغ‌ها و گلخانه‌ها متفاوت است. در ادامه هر یک از محصولات و مقدار کود مورد نیاز آن‌ها را ذکر خواهیم نمود:

مقدار مصرف هیومیک اسید برای محصولات زراعی و گیاهان دارویی

میزان مصرف هیومیک اسید پرک برای محصولات زراعی مانند گندم و گیاهان دارویی با نسبت دو گرم در 1000 میلی‌لیتر آب بوده که عبارت است از 5 تا 6 کیلوگرم در هکتار. میزان مصرف هیومیک اسید مایع برای این محصولات با نسبت 50 میلی‌لیتر در 1000 میلی‌لیتر آب است. در رابطه با میزان و استفاده از این فرم، به طور معمول پیشنهاد می‌شود تا مقدار به دست آمده به سه قسمت تقسیم شود و این سه قسمت در طی سه مرحله، تا آخر فصل رشد گیاه مورد استفاده قرار گیرد. همچنین در این رابطه باید به این نکته توجه نمود که این سه قسمت بهتر است، کودآبیاری شوند.

نکته: از آنجایی که گیاهان زراعی دارای ویژگی‌های متفاوتی هستند، پیشنهاد می‌شود که به منظور افزایش ریشه‌‌دهی بذرها، افزایش مقاومت گیاه‌ نسبت به تنش‌ها و استقرار اولیه گیاهچه، در مرحله اول کودآبیاری، مقدار بیشتری از هیومیک اسید مورد استفاده قرار گیرد.

مقدار مصرف هیومیک اسید برای باغات

در رابطه با مصرف کود هیومیک برای باغات باید اشاره نمود که میزان مصرف هیومیک اسید پرک در این مورد بسته به سن درختان و بین 6 تا 8 کیلوگرم در هکتار است. توجه کنید که برای استفاده از نوع پرک باید نسبت دو گرم کود در 1000 میلی‌لیتر آب رعایت شود. همچنین میزان مصرف هیومیک اسید مایع با نسبت 50 میلی‌لیتر در 1000 میلی‌لیتر آب، یعنی 30 تا 35 لیتر در هکتار است.

مقدار مصرف هیومیک اسید برای گلخانه‌ها 

مقدار توصیه شده در رابطه با هیومیک اسید برای گلخانه‌ها و کشت هیدروپونیک، در صورت استفاده از فرم پرک، 3 تا 5 کیلوگرم در هکتار است. همچنین در زمان استفاده از فرم مایع، 15 تا 20 لیتر در هکتار توصیه می‌شود.

نکته: همانند کشت برای محصولات زراعی و باغات، بهتر است استفاده از این کود در دو یا سه مرحله تا آخر فصل رشد گیاه صورت گیرد.

مقدار مصرف اسید هیومیک برای هر درخت

مقدار مصرف هیومیک اسید برای هر درخت مانند درخت پسته، گردو، انگور، انار و… ، بسته به سن درختان متفاوت است. به‌طور کلی مقدار اسید هیومیک برای هر درخت بدین صورت توصیه می‌شود: برای درختان کمتر از 5 سال، بین 20 تا 30 گرم یا 80 تا 120 میلی‌لیتر، برای درختان 5 تا 10 ساله، 30 تا 50 گرم یا 120 تا 200 میلی‌لیتر و برای درختان بیش از 10 سال، 50 تا 70 گرم یا 200 تا 280 میلی‌لیتر میزان هیومیک اسید پرک (پودری) یا مایع است که می‌توان استفاده کرد.

سن درخت	میزان مصرف هیومیک اسید پرک	میزان مصرف هیومیک اسید مایع
0 تا 5 سال	20 تا 30 گرم	80 تا 120 میلی لیتر
5 تا 10 سال	30 تا 50 گرم	120 تا 200 میلی لیتر
بیش از 10 سال	50 تا 70 گرم	200 تا 280 میلی لیتر

نکته: همانند مصرف این کود برای کشت گیاهان زراعی، بهتر است کود در طی سه مرحله تا آخر فصل رشد گیاه مورد استفاده قرار گیرد. در کنار این موضوع، با توجه به خواب زمستانی درختان در طول فصول پاییز و زمستان، توصیه می‌شود که پای درختان چال‌کود انجام شود.

زمان مصرف هیومیک اسید برای کشت‌های مختلف

در راستای اشاره به مقدار مصرف اسید هیومیک برای هر کشت باید به این نکته اشاره نمود که بهترین زمان مصرف هیومیک اسید بسته به نوع محصول، متفاوت است. در ادامه آن‌ها را به صورت کامل تشریح خواهیم نمود:

بهترین زمان مصرف هیومیک اسید برای کشت با هدف برداشت دانه:

بهترین زمان مصرف کود هیومیک اسید برای محصولاتی مانند گندم، جو، برنج، لوبیا و … به شرح زیر می‌باشد:

• همراه با اولین آبیاری
• در زمان پنجه‌زنی یا خوشه‌دهی یا تشکیل غلاف (زمانی که دانه‌ها در حال پرشدن هستند یا اصطلاحاً دانه در مرحله خمیری قرار دارد)
• در مراحل انتهایی رشد و دو تا سه هفته قبل از برداشت نهایی محصول

زمان استفاده از کود هیومیک اسید برای کشت با هدف برداشت غده:

زمان مصرف هیومیک اسید برای محصولاتی مانند چغندر قند، سیب زمینی و … بدین صورت است:

• همراه با اولین آبیاری و در مرحله سه یا چهار‌برگی
• زمانی که غده شروع به تشکیل‌شدن کرده است.
• در مراحل انتهایی رسیدگی غده‌ها، به منظور افزایش حجم و کیفیت غده

بهترین زمان استفاده از کود هیومیک اسید برای کشت با هدف برداشت اندام رویشی:

• همراه با آبیاری اول
• قبل از واردشدن اندام رویشی گیاه  به فاز زایشی (برای محصولاتی مثل یونجه یا سبزیجات که دارای چندین مرحله برداشت هستند، پس از هر مرحله برداشت می‌توان از هیومیک استفاده کرد)

مراحل استفاده از اسید هیومیک برای کشت با هدف برداشت گل:

زمان مصرف هیومیک اسید برای محصولاتی مانند زعفران به صورت زیر است:

• همراه با آبیاری اول
• در زمان تشکیل غنچه

بهترین زمان استفاده از کود اسید هیومیک برای کشت با هدف برداشت میوه (جالیزی و صیفی):

زمان مصرف هیومیک اسید برای محصولات صیفی مانند گوجه فرنگی، خیار و … به شرح زیر می‌باشد:

• همراه با آبیاری اول
• بعد از تبدیل گل به میوه و زمانی که میوه اصطلاحاً فندقی است
• در مراحل انتهایی رسیدگی میوه

بهترین زمان مصرف هیومیک اسید برای درختان میوه:

زمان استفاده از هیومیک اسید برای درختان میوه مانند انگور، مرکبات، پسته، گردو و … به‌صورت زیر است:

• همراه با اولین آبیاری در شروع فصل رشد
• بعد از ریختن شکوفه‌ها و زمانی که میوه‌ها اصطلاحاً فندقی هستند.
• در مراحل انتهایی رسیدگی میوه (زمانی که میوه در حال رنگ‌گیری و طعم‌گیری است)

بهترین مراحل برای استفاده از کود اسید هیومیک برای گلخانه‌ها:

• همراه با آبیاری اول یا دوم
• در زمان تشکیل میوه
• در مراحل انتهایی رسیدگی میوه (زمانی که میوه در حال رنگ‌گیری و طعم‌گیری است)

آیا شرایط مصرف هیومیک اسید برای گل‌های آپارتمانی متفاوت است؟

محیط بسته گلدان، تفاوت در بافت خاک و حجم محدود ریشه باعث می‌شود تا دوز و روش مصرف اصلاح‌کننده‌ها در خانه با مزارع و باغات کاملاً متفاوت باشد. استفاده از دوزهای کشاورزی برای گلدان‌های خانگی می‌تواند نتیجه عکس داشته باشد. برای اطلاع از دوز دقیق گیاهان خانگی، حتماً مقاله مقدار، زمان و طریقه مصرف کود هیومیک اسید برای گیاهان آپارتمانی را مطالعه کنید.

جمع‌بندی 

در این مقاله تلاش کردیم تا مقدار و نحوه مصرف این محصول برای محصولات مختلف را به صورت کامل تشریح کنیم. همانطور که گفتیم نحوه مصرف این کود بر اساس روش‌هایی چون کودآبیاری، چال‌کود، بذرمال، دستپاش‌کردن و محلول‌پاشی هیومیک اسید صورت می‌گیرد و مقدار مصرف انواع مختلف این محصول بسته به مصرف این کود برای محصولات زراعی، باغ‌ها و گلخانه‌ها متفاوت است.

اکسیر دانش آبادیس، برترین تولیدکننده هیومیک اسید در ایران

شرکت اکسیر دانش آبادیس، یکی از برترین و بهترین شرکت‌های فعال در زمینه تولید کود هیومیک اسید در ایران است. این شرکت با تولید این کود باکیفیت در فرم‌های مختلف (پرک، مایع و پودری) توانسته است بخش قابل‌توجهی از بازار این محصول را در دست بگیرد. در شرکت اکسیر دانش آبادیس، تمامی محصولات از جمله کود آمینو اسید با استفاده از تکنولوژی‌های روز دنیا و با بهره‌گیری دانش متخصصان این مجموعه به تولید رسیده‌اند. مشتریان محترم برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با قیمت و خرید محصولات این برند، می‌توانند به سایت شرکت آبادیس مراجعه کنند.

سوالات متداول

بهترین زمان مصرف هیومیک اسید برای درختان چه فصلی است؟

بهترین زمان مصرف هیومیک اسید برای درختان میوه، شروع فصل رشد (اواخر اسفند یا اوایل بهار) همزمان با تورم جوانه‌ها و بیدار شدن ریشه‌ها است. مصرف در این زمان باعث توسعه سریع ریشه‌های مویین و جذب بالاترین میزان مواد مغذی از خاک می‌شود. به طور کلی، مناسب‌ترین زمان مصرف هیومیک اسید دوره‌هایی است که گیاه نیاز به انرژی بالا برای ریشه‌زایی دارد یا در معرض تنش‌های محیطی قرار گرفته است؛ بنابراین یک نوبت استفاده پس از برداشت محصول نیز برای بازیابی توان درخت بسیار مفید خواهد بود.

آیا در صورت رعایت نکردن دقیق مقدار مصرف اسید هیومیک برای هر درخت، ریشه می‌سوزد؟

برخلاف کودهای شیمیایی و نمکی (مثل اوره) که مصرف زیاد آن‌ها باعث خشکی گیاه می‌شود، هیومیک اسید یک اصلاح‌کننده ارگانیک با شاخص نمکی صفر است. بنابراین اگر کمی بیشتر از مقدار مصرف اسید هیومیک برای هر درخت استفاده کنید، ریشه‌ها دچار سوختگی یا تنش نمی‌شوند. با این حال، برای جلوگیری از هدررفت سرمایه و رسوب کود در سیستم‌های آبیاری قطره‌ای، به شدت توصیه می‌شود دقیقاً مطابق با دوزهای استانداردی که بر اساس سن درخت در جداول همین مقاله درج شده است عمل کنید.

بهترین نحوه مصرف اسید هیومیک در باغات و زراعت چیست؟

اصولی‌ترین و اثربخش‌ترین نحوه مصرف اسید هیومیک، همراه با آب آبیاری است. از آنجا که این ماده برای اصلاح بافت خاک و تحریک رشد ریشه طراحی شده، باید مستقیماً وارد بستر خاک شود. شما می‌توانید آن را به راحتی در سیستم‌های آبیاری قطره‌ای تزریق کرده یا در آبیاری غرقابی استفاده کنید. دقت داشته باشید که به دلیل درشت‌ مولکول بودن هیومیک اسید، روش محلول‌پاشی برگی برای این کود توصیه نمی‌شود و جذب بسیار پایینی دارد.