چغندر قند در زمره مهمترین گیاهان صنعتی است و بیشاز ۳۰ درصد شکر جهان از این محصول تأمین میشود. استفاده از هیومیک اسید برای چغندر قند به دلیل ویژگیهای بیوشیمیایی این ماده، بهعنوان یکی از روشهای سازگار با محیطزیست برای افزایش عملکرد و بهبود کیفیت این محصول شناخته میشود. پژوهشهای علمی نشان دادهاند که افزودن هیومیک اسید به خاک و محلولپاشی آن نهتنها بازده ریشه و میزان ساکارز در چغندر را افزایش میدهد، بلکه میزان مواد غیرقندی مانند پتاسیم، سدیم و آمینو نیتروژن را کاهش میدهد و در نتیجه شکر قابلاستخراج بیشتری باقی میگذارد. در ادامه فواید، مقدار مناسب، شیوههای استفاده و زمان مصرف اسید هیومیک در چغندر را توضیح میدهیم تا شما بتوانید به سرعت پاسخ سؤالات خود را بیابید.
فواید اسید هیومیک برای چغندر
فواید هیومیک اسید برای چغندر قند عبارتاند از:
- هیومیک اسید ذرات ریز خاک را به هم میچسباند و در خاکهای سنگین، تهویه و زهکش خاک را بهبود میدهد و در خاکهای شنی، ظرفیت نگهداری آب را افزایش میدهد.
- این ماده با کلاته کردن عناصر معدنی مانند آهن، کلسیم و روی، آنها را برای ریشههای گیاهان قابلجذبتر میکند و کارایی جذب مواد غذایی را افزایش میدهد.
- هیومیک اسید غذای میکروارگانیسمهای مفید خاک است و با افزایش فعالیت میکروبی، چرخه تولید مواد غذایی در خاک را بهبود میدهد و مقاومت گیاه در برابر بیماریها را بالا میبرد.
- با بهبود تهویه خاک و فراهم کردن مواد آلی مورد نیاز، ریشهها قویتر میشوند و گیاه میتواند آب و عناصر مغذی بیشتری جذب کند؛ طبق اطلاعات مقالهای که در pmc.ncbi.nlm.nih.gov چاپ شده، این امر در تنشهایی مانند شوری یا خشکی بسیار مهم است.
- هیومیک اسید حرکت فسفر را در خاک افزایش داده و دسترسی این ماده مهم را برای گیاه آسانتر و بیشتر میکند. به طور کلی استفاده از کود هیومیک اسید برای چغندر قندر باعث کاهش نیاز گیاه به کودهای شیمیایی میشود.
- مطالعات نشان دادهاند که کاربرد هیومیک اسید در مقدارهای مناسب موجب افزایش درصد ساکارز، شکر سفید قابل استخراج و کاهش مواد غیرقندی میشود؛ همچنین ریشههای بزرگتر و سنگینتری برای گیاهان چغندر تولید میکند.
این موارد در مطالعهای که دانشمندان ایرانی (دانشگاه ارومیه) و ترکیهای بر روی تاثیر هیومیک اسید برای چغندر قند انجام دادند مشخص شد. این محققان در نهایت نتیجه گرفتند که:
-
According to results, humic acid application enhanced sugar quality of sugar beet.
طبق نتایج، کاربرد اسید هیومیک کیفیت قند چغندرقند را افزایش داد.
تاثیر هیومیک اسید بر چغندر قند
تحقیقات مختلف، اثرات مثبت هیومیک اسید برای چغندر قند را مستند کردهاند. در یک مطالعه، افزودن بیواستیمولانتهای ترکیبی شامل هیومیک اسید، آمینو اسیدها و باکتریهای خاکزی، ضمن حفظ کیفیت، تولید چغندر قند را در شرایط آبوهوایی نامساعد افزایش داد.
پژوهش روی محصول هیومیک اسید مایع حاوی عصاره جلبک دریایی نیز نشان داد که این ترکیبات ظرفیت تبادل کاتیونی خاک را بالا میبرند، فسفر و ریزمغذیها را آزاد میکنند و وزن ریشه و درصد شکر را میافزایند. در یک مطالعه میدانی (مقاله مشترک ایران و ترکیه)، استفاده از سطوح مختلف هیومیک اسید (۲۰۰ تا ۶۰۰ کیلوگرم در هکتار) قبلاز کاشت باعث کاهش مقادیر پتاسیم، سدیم و آمینو نیتروژن در پالپ ریشه و افزایش شاخص قلیائیت و درصد شکر قابلاستخراج شد. همین پژوهش نشان داد که بالاترین میزان شکر قابل استخراج (۱۵٫۶۴ ٪) در سطح ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار به دست آمد.
زمان مصرف اسید هیومیک در چغندر
جالب است بدانید که انتخاب درست زمان مصرف اسید هیومیک در چغندر اهمیت زیادی دارد و در واقع، اگر زمان مصرف اسید هیومیک در چغندر را درست انتخاب کنید، از فواید این ماده حداکثر بهره را میبرید. توصیه میشود پیشاز کاشت و آمادهسازی بستر بذر، هیومیک اسید بهصورت پودر یا گرانوله در خاک مخلوط شود تا ساختار خاک اصلاح شده و دسترسی به رطوبت و مواد غذایی افزایش یابد. در مرحله رشد اولیه، یعنی همزمان با جوانهزنی و آغاز رشد و توسعه ریشه در خاک، محلولپاشی یا آبیاری با هیومیک اسید مایع به توسعه ریشه و جذب سریع عناصر کمک میکند.
در طول فصل رشد، بهویژه در دوره رشد رویشی و تشکیل برگ، محلولپاشی هیومیک اسید از طریق اسپری برگی یا سیستم آبیاری قطرهای میتواند نیازهای غذایی را تأمین و مقاومت به تنش را تقویت کند.
پساز برداشت نیز افزودن کود هیومیک اسید به خاک موجب بازسازی فعالیت میکروبی و بازگرداندن مواد آلی به خاک میشود. به طور خاص در مدیریت علفهای هرز، مخلوط کردن هیومیک اسید با علفکشها بهرهوری علفکش را افزایش میدهد. بنابراین، رعایت تقویم رشد و آبوهوای منطقه برای تعیین زمان مصرف اسید هیومیک در چغندر ضروری است.
- پینوشت: «رشد رویشی» یعنی مرحلهای از رشد گیاه که تمرکز آن روی رشد اندامهای غیرتولیدی (یعنی برگ، ساقه و ریشه) است، نه تولید گل و میوه.
مقدار مصرف هیومیک اسید برای چغندر
مقدار مناسب هیومیک اسید بسته به نوع محصول (پودری یا مایع)، شرایط خاک، شوری یا شیرینی و غلظت محصول متفاوت است. مطالعات انجامشده در مصر نشان داد که افزودن ۸ لیتر هیومیک اسید در هر ۴۰۰ لیتر آب بهازای هر فدان (تقریباً ۰٫۴۲ هکتار) بهترین نتایج را برای عملکرد ریشه و درصد ساکارز داشت؛ این مقدار معادل حدود ۱۹ لیتر در هکتار است.
در همان پژوهش، استفاده از ۱۰ کیلوگرم هیومیک اسید در هر فدان موجب افزایش شدید درصد ساکارز، بهبود عملکرد ریشه و افزایش شکر شد. در خاکهای شنی، کاربرد ۱۵ لیتر هیومیک اسید در هر فدان سبب تولید ریشههای ضخیمتر و سنگینتر شد، هرچند تفاوت آن با ۱۰ لیتر از نظر عملکرد شکر چشمگیر نبود.
بهطورکلی، تحقیقات توصیه میکنند مقادیر ۵ تا ۸ کیلوگرم هیومیک اسید جامد یا ۷٫۵ تا ۲۴ کیلوگرم پتاسیم هیومات در هکتار برای چغندر مناسب است.
نحوه استفاده از اسید هیومیک برای چغندر
هیومیک اسید را میتوان به روشهای مختلف برای چغندر قند استفاده کرد. مهمترین روشها بههمراه زمان و مقدار پیشنهادی در جدول زیر ارائه شده است. پیشاز کاربرد، دستورالعمل محصول و وضعیت خاک (اسیدیته، شوری، رطوبت) باید بررسی شود تا بهترین نتیجه حاصل شود.
| روش مصرف | زمان مصرف | مقدار پیشنهادی |
| اختلاط خاک پیشاز کشت | قبلاز کاشت و آمادهسازی بستر بذر | ۱۰–۱۵ کیلوگرم هیومیک اسید پرک یا پودری در هکتار یا ۲۰–۳۰ لیتر هیومیک اسید مایع همراه با آب برای هر هکتار، مطابق دستورالعمل شرکت |
| آبیاری یا کودآبیاری (فرتیگیشن) | از مرحله جوانهزنی تا حدود ۴۵ روز بعد از کاشت؛ تکرار در دوره رشد برای تأمین عناصر و کاهش تنش | ۲۳–۴۶ لیتر در هکتار در هر نوبت آبیاری، یا ۳۰ کیلوگرم هیومیک اسید بهازای هر هکتار همراه با ۲۱۳ کیلوگرم نیتروژن در خاکهای شور |
| محلولپاشی برگی (Foliar) | در مراحل اولیه رشد برای توسعه ریشه و سپس در دوره رشد رویشی و مرحله تشکیل برگ؛ تکرار هر ۲–۳ هفته | ۱ پینت (۰٫۴۷ لیتر) مایع در هر ایکر (۱٫۱ لیتر در هکتار) طبق برچسب محصول |
| پس از برداشت و بهبود خاک | بلافاصله بعد از برداشت یا در پاییز | ۱۰–۲۰ کیلوگرم هیومیک اسید جامد یا ۲۰–۳۰ لیتر محلول در هکتار در خاک مخلوط شود؛ این کاربرد به آمادهسازی فصل بعد کمک میکند |
سخن پایانی
افزودن هیومیک اسید برای چغندر قند به برنامه تغذیهای کشاورزان، از نظر علمی دارای پشتوانه قوی است. این ماده ساختار خاک را بهبود میدهد، دسترسی به عناصر را افزایش میدهد، ریشههای قویتری ایجاد میکند و در نهایت عملکرد ریشه و درصد شکر را بالا میبرد. پژوهشها در ایران و سایر کشورها نشان دادهاند که مقدار و زمان مصرف اسید هیومیک در چغندر نقش تعیینکنندهای دارد؛ مثلاً استفاده از ۸ لیتر هیومیک اسید در فدان در فصل رشد، یا ترکیب ۳۰ کیلوگرم هیومیک اسید با نیتروژن در هکتار در خاکهای شور، سبب بهبود معنیدار عملکرد میشود. رعایت دستورالعمل شرکت تولیدکننده و توجه به وضعیت خاک، آبوهوا و مرحله رشدی گیاه برای دستیابی به بهترین نتیجه ضروری است.
خرید هیومیک اسید برای چغندر قند از آبادیس
شرکت اکسیر دانش آبادیس تولیدکننده انواع کودهای آلی از جمله هیومیک اسید، کلات آهن و آمینواسید است. اگر بهدنبال تهیه هیومیک اسید برای چغندر قند هستید و درباره قیمت هیومیک اسید یا روشهای خرید اطلاعات میخواهید، میتوانید با بخش فروش آبادیس تماس بگیرید. فروش شرکت بهصورت عمده و از طریق توزیعکنندگان استانی انجام میشود. محصولات آبادیس با استانداردهای کیفی بالا تولید میشوند و شما با دریافت مشاوره فنی میتوانید بسته به شرایط مزرعه خود، بهترین شیوه و زمان مصرف اسید هیومیک در چغندر را انتخاب کنید.
سوالات متداول
- آیا هیومیک اسید در خاکهای شور نیز مؤثر است؟
بله. تحقیقات نشان دادهاند که افزودن ۳۰ کیلوگرم هیومیک اسید در هر هکتار همراه با ۲۱۳ کیلوگرم نیتروژن در خاکهای شور موجب افزایش طول ریشه، درصد ساکارز و عملکرد شکر میشود. بنابراین، استفاده از هیومیک اسید برای چغندر قند در اراضی شور میتواند باعث کاهش آثار منفی شوری شود.
- آیا میتوان هیومیک اسید را با کودهای شیمیایی یا علفکشها مخلوط کرد؟
در بسیاری از محصولات تجاری، امکان ترکیب هیومیک اسید با کودهای مایع یا محلولهای سم وجود دارد. برخی محصولات توصیه میکنند که در خاک از 2 تا 4 گالن در هر هکتار همراه با محلولهای کود قابل اختلاط استفاده شود. همچنین در مطالعهای، مصرف ۴ لیتر در هکتار هیومیک اسید مایع همراه با علفکشهای کلوریدازون و فنمدیفام، ۳ تا ۵ هفته بعد از سبز شدن گیاه، موجب افزایش عملکرد شکر شد.
- آیا مصرف بیشازحد هیومیک اسید ممکن است مشکلاتی ایجاد کند؟
هیومیک اسید مادهای طبیعی و نسبتاً ایمن است؛ اما مصرف بیشازحد میتواند تعادل عناصر غذایی یا pH خاک را بهطور موقت تغییر بدهد، پس بهتر است به مقادیر توصیهشده اکتفا کنید. بنابراین، در مصرف کود هیومیک اسید برای چغندر قند رعایت دستورالعملهای فنی و مقادیر مناسب اهمیت دارد.