زمان، نحوه و میزان مصرف کود آهن برای هر درخت (پودری، مایع)

مقدار مصرف کود آهن، نحوه مصرف کود آهن و زمان مصرف کود آهن سه پارامتر مهم برای استفاده از این کود هستند. آهن یکی از عناصر ریزمغذی ضروری برای تمام گیاهان است و کمبود آن باعث بروز کلروز آهن (زرد شدن بین رگبرگ‌ها) و کاهش رشد گیاه می‌شود و حتی ممکن است میوه‌ها نیز کوچک و بی‌کیفیت شوند. در خاک‌های آهکی با pH بالا، آهن به‌صورت اکسید نامحلول تبدیل می‌شود و در دسترس گیاه نیست. بسته به نوع کشت، مقدار کود آهن از چند ده گرم برای هر درخت تا چند کیلوگرم در هکتار متغیر است. بهترین زمان مصرف، ابتدای رشد و قبل از گلدهی است و انتخاب نوع کلات مناسب با pH خاک (مثل EDDHA) و رعایت دوز و شرایط مصرف، کارایی آن را افزایش می‌دهد. حال در این مقاله پاسخ به پرسش‌های کاربران درباره میزان مصرف کود آهن برای هر درخت، زمان مصرف کود آهن و روش دادن کود آهن به درختان میوه، محصولات زراعی و نحوه استفاده از کود آهن برای گیاهان آپارتمانی پاسخ می‌دهیم.

مقدار مصرف کود آهن برای کشت‌های مختلف چقدر است؟

مقدار و نحوه مصرف کود آهن برای درختان میوه به شدت کمبود، نوع خاک و اندازه درخت بستگی دارد؛ اما کود آهن برای چه گیاهانی مناسب است؟ به‌طورکلی، کودهای آهنی برای انواع درختان میوه، محصولات زراعی، گیاهان زینتی و آپارتمانی قابل‌استفاده هستند.

مقدار مصرف کود آهن برای درختان میوه

برای درمان کمبود شدید در درختان میوه، محققان توصیه می‌کنند ۲۰ تا ۳۰ گرم کود کلات آهن (EDDHA یا EDTA) در چالکود نزدیک ریشه استفاده شود. در این روش یک یا چند چاله در فاصله ۳۰–۶۰ سانتی‌متری از تنه حفر شده و کود با خاک مخلوط می‌شود. در کمبودهای متوسط، استفاده از ۲ تا ۵ کیلوگرم کود کلات آهن در هر هکتار از طریق سیستم آبیاری پیشنهاد شده است.

در خاک‌های بسیار آهکی یا درختان حساس، استفاده از مخلوط سولفات آهن و گوگرد نیز مرسوم است؛ در این روش برای هر سانتی‌متر قطر تنه حدود ۰٫۵ تا ۱ پوند (۰٫۲ تا ۰٫۵ کیلوگرم) مخلوط یک به یک از سولفات آهن و گوگرد به‌صورت چالکود در چند نقطه اطراف درخت مصرف می‌شود. این مخلوط به بهبود pH خاک و آزادسازی آهن کمک می‌کند.

مقدار مصرف کود آهن برای کشت زراعی

برای محصولات زراعی و صیفی‌جات، راهنمای دانشگاه فلوریدا توصیه می‌کند به‌طور معمول از ۰٫۴ تا ۱ پوند (۰٫۱۸–۰٫۴۵ کیلوگرم) انواع کود آهن در ۱۰۰ گالن (۳۷۸ لیتر) آب به ازای هر آکر (۰٫۴ هکتار) استفاده شود. این به معنای ۰٫۵ تا ۱٫۱ کیلوگرم کود در هر هکتار است. برای درختان برگ‌ریز (deciduous) مانند سیب و هلو، این مقدار کمتر و در حدود ۰٫۱ تا ۰٫۲ پوند (۰٫۰۵–۰٫۱ کیلوگرم) در ۲۵ گالن آب به ازای هر آکر است. در کل در محصولات زراعی، بسته به نوع محصول و میزان کمبود، مقدار مصرف انواع کود آهن بین ۲ تا ۴ کیلوگرم در هر هکتار متغیر است.

میزان مصرف کود آهن برای گیاهان آپارتمانی

در مورد میزان مصرف کود آهن برای گیاهان آپارتمانی باید بگوییم کود آهن معمولاً به‌صورت محلول در آب یا کود مایع استفاده می‌شود. در مورد کود آهن مایع، برخی محققان توصیه می‌کنند برای گیاهان حساس، ۰٫۵ کیلوگرم کود آهن ۶ درصد (کود کلات آهن تجاری) را در ۱۰۰۰ لیتر آب حل کرده و به‌صورت محلول‌پاشی استفاده کنید. برای گیاهان بالغ (بوته‌های بزرگ یا درختچه‌های زینتی) می‌توان ۱ کیلوگرم از همین کود را در ۱۰۰۰ لیتر آب حل کرد و روی برگ‌ها محلول پاشی نمود. همچنین در مقاله‌ای از starnursery.com برای درمان سریع کلروز آهن در گیاهان زینتی، اسپری ۱ قاشق چای‌خوری سولفات آهن در هر گالن (۳٫۸ لیتر) آب توصیه شده است. در صورت استفاده از کودهای مایع خانگی، بهتر است نصف مقدار توصیه‌شده روی برچسب را مصرف کنید تا از سوختگی جلوگیری شود.

همچنین، برخی محققان برای درختان زینتی و میوه‌ای، مخلوطی از سولفات آهن و گوگرد را پیشنهاد می‌کنند. جدول ارائه‌شده توسط استارنرسری نشان می‌دهد برای درختی با قطر تنه ۴ اینچ، باید حدود ۶ پوند (حدود ۲٫۷ کیلوگرم) مخلوط ۱:۱ سولفات آهن و گوگرد در ۸ چاله اطراف درخت تقسیم شود. برای درختان بزرگ‌تر (قطر تنه ۱۰ اینچ یا بیشتر)، مقدار کل مخلوط به ۲۰–۳۰ پوند (۹–۱۳٫۵ کیلوگرم) می‌رسد و در ۲۰–۳۰ چاله اطراف درخت توزیع می‌شود. درختان ضعیف یا بیمار باید نصف این مقدار دریافت کنند. این توصیه‌ها در مورد درختان میوه سردسیری مانند سیب و گلابی نیز قابل‌استفاده است.

میزان مصرف کود آهن برای هر درخت

جدول زیر، یک جمع‌بندی سریع برای مقدار مصرف کود آهن و طریقه مصرف کود آهن برای درخت (درختان میوه رایج) را نشان می‌دهد:

گروه درخت	Fe-EDDHA (خاکی/چالکود)	Fe-DTPA (خاکی/آبیاری)	Fe-EDTA (خاکی)	Fe-EDTA (محلول‌پاشی)	FeSO₄ + گوگرد (خاکی)	FeSO₄ (محلول‌پاشی)
مرکبات	بین ۴۰ تا ۱۰۰ گرم برای هر درخت؛ پایدار تا pH حدود ۹، بهترین گزینه برای خاک‌های آهکی	بین ۴۰ تا ۸۰ گرم برای هر درخت؛ مناسب خاک‌های خنثی تا کمی قلیایی	بین ۲۰ تا ۴۰ گرم برای هر درخت؛ فقط در خاک‌های اسیدی یا خنثی مؤثر است	محلول‌پاشی با غلظت ۰٫۱۰ تا ۰٫۲۰ درصد؛ باید از تماس با گل یا میوه جلوگیری شود	بین ۰٫۵ تا ۲ کیلوگرم برای هر درخت؛ به‌صورت چالکود، همراه گوگرد برای کاهش pH موضعی	محلول‌پاشی با غلظت ۰٫۵۰ تا ۰٫۶۰ درصد؛ اثر سریع ولی موقتی روی برگ‌ها
سیب و گلابی	بین ۳۰ تا ۸۰ گرم برای هر درخت؛ مناسب برای خاک‌های آهکی	بین ۳۰ تا ۶۰ گرم برای هر درخت؛ مؤثر در خاک‌هایی با pH کمتر از ۷٫۵	بین ۱۵ تا ۳۰ گرم برای هر درخت؛ فقط برای خاک‌های اسیدی یا خنثی	محلول‌پاشی با غلظت ۰٫۱۰ تا ۰٫۲۰ درصد؛ بهتر است در عصر یا هوای خنک انجام شود	بین ۰٫۳ تا ۱٫۵ کیلوگرم برای هر درخت؛ به‌صورت چند چاله در اطراف سایه‌انداز	محلول‌پاشی با غلظت ۰٫۵۰ تا ۰٫۶۰ درصد؛ سبزینگی سریع اما کوتاه‌مدت
هسته‌دار (هلو/شلیل/زردآلو/گیلاس)	بین ۳۰ تا ۷۰ گرم برای هر درخت؛ در خاک‌های با pH بالا مؤثر است	بین ۲۵ تا ۵۰ گرم برای هر درخت؛ مناسب خاک‌های خنثی تا کمی قلیایی	بین ۱۵ تا ۲۵ گرم برای هر درخت؛ فقط در خاک‌های اسیدی کارایی دارد	محلول‌پاشی با غلظت ۰٫۱۰ تا ۰٫۲۰ درصد؛ در بعضی برچسب‌ها مصرف روی گل و میوه ممنوع است	بین ۰٫۳ تا ۱٫۲ کیلوگرم برای هر درخت؛ به‌صورت چالکود برای اسیدی‌سازی موضعی خاک	محلول‌پاشی با غلظت ۰٫۵۰ تا ۰٫۶۰ درصد؛ فقط برگ‌های اسپری‌شده سبز می‌شوند
پسته	بین ۴۰ تا ۱۲۰ گرم برای هر درخت؛ بهترین گزینه برای باغ‌های آهکی یا شور	بین ۴۰ تا ۸۰ گرم برای هر درخت؛ مناسب در خاک‌های با pH کمتر از ۷٫۵	بین ۲۰ تا ۴۰ گرم برای هر درخت؛ فقط در خاک‌های غیرآهکی مؤثر است	محلول‌پاشی با غلظت ۰٫۱۰ تا ۰٫۲۰ درصد؛ اثر آن کوتاه‌مدت است	بین ۰٫۵ تا ۲ کیلوگرم برای هر درخت؛ دوز بر اساس قطر تنه و به‌صورت چالکود	محلول‌پاشی با غلظت ۰٫۵۰ تا ۰٫۶۰ درصد؛ بهتر است عصر انجام و در صورت نیاز تکرار شود
انار و زیتون	بین ۳۰ تا ۹۰ گرم برای هر درخت؛ پایدار تا pH حدود ۹ و مناسب خاک‌های آهکی	بین ۳۰ تا ۶۰ گرم برای هر درخت؛ کارا در خاک‌های با pH کمتر از ۷٫۵	بین ۱۵ تا ۳۰ گرم برای هر درخت؛ فقط در خاک‌های اسیدی یا خنثی مفید است	محلول‌پاشی با غلظت ۰٫۱۰ تا ۰٫۲۰ درصد؛ نقش پل موقت تا اثرگذاری کود خاکی	بین ۰٫۴ تا ۱٫۵ کیلوگرم برای هر درخت؛ به‌صورت چالکود برای بهبود دسترسی آهن	محلول‌پاشی با غلظت ۰٫۵۰ تا ۰٫۶۰ درصد؛ اثر کوتاه‌مدت، باید از لکه‌گذاری روی برگ و میوه جلوگیری شود

نحوه مصرف کود آهن

برای آگاهی از نحوه مصرف کود آهن، باید با کود آهن پودری، طریقه مصرف کود اهن پودری (سولفات آهن یا کلات پودری) و کود آهن مایع آشنا شوید.

طریقه مصرف کود اهن پودری

کودهای پودری معمولاً به‌صورت چالکود یا مخلوط با خاک مصرف می‌شوند. روش دیگر، کودآبیاری (فرتیگیشن) است که طی چند نوبت در طول فصل رشد انجام می‌شود. در میان کودهای پودری، سولفات آهن ارزان‌تر است؛ اما در خاک‌های قلیایی به‌سرعت به اکسید آهن تبدیل می‌شود و کارایی پایینی دارد. برای افزایش اثر، در خاک‌های آهکی توصیه می‌شود سولفات آهن را به همراه گوگرد کشاورزی به نسبت یک به یک مخلوط و در چند نقطه اطراف درخت دفن کنید. کودهای کلات آهن پودری (مثل Fe‑EDDHA، Fe‑EDTA یا Fe‑DTPA) پایداری بیشتری دارند و حتی در خاک‌های قلیایی قابل‌جذب هستند.

محلول‌پاشی برگی هم برای انواع کود آهن پودری کاربرد دارد و معمولاً برای رفع سریع علائم کمبود آهن استفاده می‌شود؛ اما اثر آن موقتی است. همچنین می‌توان کود را به‌صورت محلول در پای درخت یا گلدان (دِرِنچ) ریخت تا سریع به ریشه برسد. برخی روش‌های خاص مانند تزریق به تنه یا مصرف نواری در محصولات ردیفی هم وجود دارد، ولی استفاده عمومی ندارند.

نحوه استفاده از کود آهن مایع

اما کودهای مایع آهن برای محلول‌پاشی یا سیستم کودآبیاری مناسب‌اند. همچنین می‌توان آن را به‌صورت دِرِنچ در پای درخت یا گلدان استفاده کرد، مخصوصاً برای گیاهان آپارتمانی. نکات مهم در مصرف کود آهن مایع، رعایت غلظت توصیه‌شده، جلوگیری از رسوب و تنظیم pH محلول در محدوده مناسب است تا کارایی کود بالا بماند. منبعی از دانشگاه اورگن درباره بهترین زمان محلول پاشی کود آهن پیشنهاد می‌کند در صورت کمبود شدید در محصولات باغی، ۲ پوند (۹۰۰ گرم) کلات آهن ۱۰ درصد را در ۱۰۰ گالن آب حل کرده و دو بار روی برگ‌ها اسپری کنید. استار نرسری نیز برای گیاهان زینتی و همچنین درباره نحوه استفاده از کود آهن برای گلها، محلول ۰٫۵ درصد سولفات آهن (۲٫۵ اونس در ۳ گالن آب) را توصیه می‌کند و تأکید دارد که این محلول باید عصر یا صبح زود اسپری شود و در روزهای گرم استفاده نشود تا برگ‌ها نسوزند.

بهترین زمان مصرف کود آهن

اما بهترین زمان دادن کود اهن به درختان چه زمانی است؟ زمان مصرف کود آهن به نوع کود و مرحله رشدی گیاه بستگی دارد:

• بسیاری از منابع توصیه می‌کنند کودهای آهنی را در اواخر پاییز یا اوایل بهار و قبل‌از شروع رشد جدید به خاک اضافه کنید. این زمان به گیاه فرصت می‌دهد آهن را جذب کرده و هنگام جوانه‌زنی و گلدهی از آن استفاده کند. در محصولات زراعی نیز بهتر است قبل‌از کاشت یا در مرحله رشد رویشی اولیه کود آهن به زمین داده شود تا ریشه‌ها بتوانند آن را جذب کنند.
• درختان مرکبات معمولاً به آهن در مرحله قبل‌از گلدهی نیاز دارند. بهترین زمان دادن کود آهن به درخت مرکبات قبل‌از گلدهی به‌صورت چالکود است. برای برخی محصولات مانند پسته یا سیب‌زمینی، استفاده از کود آهن در اواخر بهار و ابتدای تابستان (مرحله غده‌زایی یا رشد میوه) توصیه شده است. در محصولات زراعی، محلول‌پاشی معمولاً زمانی انجام می‌شود که برگ‌ها ظاهر شده و توان جذب از طریق برگ وجود دارد.

بهترین زمان محلول‌پاشی کود آهن

محلول‌پاشی می‌تواند کمبود آهن را سریعاً برطرف کند و علائم کمبود آهن در درختان میوه و زینتی را فورا از بین ببرد؛ اما اثر آن کوتاه‌مدت است و باید رعایت‌هایی انجام شود:

• محلول‌پاشی را در صبح زود یا عصر انجام دهید تا نور مستقیم و گرمای ظهر باعث سوختگی برگ‌ها نشود.
• از محلول‌های رقیق (مثلاً ۰٫۵ درصد سولفات آهن یا غلظت‌های توصیه‌شده روی برچسب) استفاده کنید.
• تعداد دفعات محلول‌پاشی را بر اساس شدت کمبود تعیین کنید؛ در برخی گیاهان یک یا دو بار در طول فصل کافی است.
• اگر از کلات آهن استفاده می‌کنید، حتماً نوع کلات با pH خاک سازگار باشد.

مقدار، زمان و نحوه مصرف انواع کود آهن (جدول)

جدول زیر، همه چیز را درباره مقدار مصرف کود آهن، زمان مصرف کود آهن و نحوه مصرف کود آهن برای انواع کودهای آهن موجود در بازار می‌گوید و به شما نشان می‌دهد که بهترین کود آهن برای درختان میوه کدام است:

نوع کود آهن	محدوده pH مؤثر	مقدار و زمان مصرف	توضیح
سولفات آهن (FeSO4)	۴ تا ۶	۱۰–۲۰ پوند (۴٫۵–۹ کیلوگرم) در هر آکر به خاک؛ محلول‌پاشی ۰٫۵ درصد (۲٫۵ اونس در ۳ گالن آب) برای گیاهان زینتی	ارزان اما در خاک‌های قلیایی به‌سرعت اکسید و غیرقابل جذب می‌شود؛ بهتر است با گوگرد مخلوط شود
نیترات آهن (Fe(NO3)2)	۳٫۵ تا ۶	به‌دلیل وجود نیتروژن، بیشتر در محلول‌پاشی‌های کم‌حجم استفاده می‌شود؛ محلول‌های ۰٫۱–۰٫۲ درصد برای گیاهان زراعی	سریع جذب می‌شود اما به‌دلیل ماهیت اسیدی باید با احتیاط و در زمان رشد فعال استفاده شود
کود کلات آهن EDDHA	۴ تا ۹	۲۰–۳۰ گرم برای هر درخت (کمبود شدید) یا ۲–۵ کیلوگرم در هکتار از طریق آبیاری	مؤثرترین کلات در خاک‌های آهکی؛ پایدار در pH بالا
کود کلات آهن EDTA	۴ تا ۶٫۵	برای گیاهان حساس، ۰٫۵ کیلوگرم در ۱۰۰۰ لیتر آب؛ برای گیاهان بالغ، ۱ کیلوگرم در ۱۰۰۰ لیتر آب	مناسب برای باغچه‌ها و گلخانه‌های با pH اسیدی؛ در خاک‌های قلیایی سریعاً رسوب می‌کند
کود کلات آهن DTPA	۴ تا ۷٫۵	مشابه EDTA اما در pH کمی بالاتر پایدارتر است؛ ۲–۴ کیلوگرم در هکتار به‌صورت آبیاری	برای محصولات زراعی و باغی با خاک نسبتاً خنثی
کود کلات آهن EDDHSA	۴ تا ۹	مشابه EDDHA اما با لیگاند متفاوت؛ ۱–۲ کیلوگرم در هکتار و محلول‌پاشی ۰٫۱ درصد	پایداری بالا در pH قلیایی و گران‌قیمت

عوامل مؤثر بر جذب آهن در گیاه

عوامل مختلفی می‌توانند موجب کاهش یا افزایش جذب آهن توسط گیاه شوند:

• pH خاک: افزایش pH (خاک‌های آهکی) مهم‌ترین علت کمبود آهن است؛ در pH های بالا، آهن به شکل اکسید نامحلول تبدیل می‌شود.
• فسفر و فلزات سنگین: تجمع فسفر یا مس در خاک می‌تواند جذب آهن را کاهش دهد.
• آبیاری و زهکشی: آبیاری بیش‌ازحد و آب‌ماندگی باعث کاهش اکسیژن خاک و کاهش جذب آهن می‌شود.
• دما و تهویه: دمای پایین خاک و تهویه نامناسب جذب آهن را محدود می‌کند.
• مواد آلی: وجود ماده آلی و اسیدهای هیومیک می‌تواند آهن را در خاک کلاته و قابل‌جذب نگه دارد.
• نوع ریشه و رقم: برخی پایه‌های مرکبات نسبت به کلروز آهن حساس هستند.

اشتباهات رایج در مصرف کود آهن

مصرف کود آهن نیز مانند سایر کودها باید براساس نیاز واقعی و شرایط خاک انجام شود. اشتباهات زیر در منابع مختلف ذکر شده‌اند:

• استفاده از کود نامناسب برای pH خاک: برخی باغداران بدون توجه به pH خاک از Fe‑EDTA در خاک‌های قلیایی استفاده می‌کنند؛ در این شرایط آهن به‌سرعت رسوب می‌کند و گیاه چیزی دریافت نمی‌کند.
• محلول‌پاشی در هوای گرم یا با غلظت بالا: اسپری کردن محلول‌های غلیظ سولفات آهن در دمای بالا باعث سوختگی برگ‌ها می‌شود.
• عدم اصلاح علت اصلی: گاهی کلروز آهن ناشی از آبیاری بیش‌ازحد یا شوری بالاست؛ پس صرفاً افزودن آهن مشکل را حل نمی‌کند.
• استفاده بیش‌ازحد: مصرف زیاد کود آهن می‌تواند با سایر عناصر مانند منگنز و روی تداخل ایجاد کند و به گیاه آسیب بزند. دستورالعمل برچسب محصول را رعایت کنید.
• تزریق به تنه بدون تخصص: تزریق کود آهن به تنه درخت باید توسط متخصص انجام شود؛ سوراخ کردن تنه باعث آسیب به بافت می‌شود.
• عدم آزمایش خاک: بدون آزمایش خاک و برگ، مصرف کورکورانه کود آهن نه تنها مؤثر نیست بلکه می‌تواند به آلودگی آب و خاک منجر شود.

سخن پایانی

آهن عنصر کلیدی برای تشکیل کلروفیل و متابولیسم گیاه است و کمبود آن باعث کلروز بین رگبرگ‌ها و کاهش رشد می‌شود. برای رفع کمبود باید بر اساس نوع گیاه، شدت کمبود و pH خاک، مقدار مصرف کود آهن مناسبی انتخاب شود. همچنین توجه به زمان مصرف کود آهن (اواخر پاییز تا اوایل بهار یا قبل‌از گلدهی) و نحوه مصرف کود آهن، موجب افزایش کارایی و جلوگیری از هدررفت می‌شود. با رعایت نکات این مقاله و اجتناب از اشتباهات رایج، می‌توان سلامت و سبزینگی گیاهان را حفظ کرد.

خرید بهترین کود آهن از آبادیس

شرکت آبادیس به‌عنوان یک شرکت دانش‌بنیان تولیدکننده کودهای آلی، محصولات متنوعی مانند هیومیک اسید، کود کلات آهن و آمینو اسید را با کیفیت جهانی عرضه می‌کند. اگر شما فروشنده یا توزیع‌کننده هستید و به‌دنبال بهترین کودهای ایرانی برای درختان میوه یا محصولات زراعی هستید، می‌توانید با کارشناسان آبادیس تماس بگیرید و از کیفیت و قیمت مناسب محصولات مطمئن شوید. ارائه مشاوره تخصصی و رعایت استانداردهای جهانی از ویژگی‌های این مجموعه است.

“در کنار کود آهن، نوع خاصی به نام کلات آهن هم وجود دارد که معمولاً در شرایط خاص خاک و برای جذب بهتر استفاده می‌شود. اگر به دنبال جزئیات دقیق‌تر درباره مقدار، نحوه و زمان مصرف کلات آهن هستید، پیشنهاد می‌کنم این مقاله اختصاصی را مطالعه کنید.”

سوالات متداول

۱. کود آهن برای چه گیاهانی مضر است؟

بیشتر گیاهان به آهن نیاز دارند؛ اما برخی گیاهان زینتی و گیاهان حساس به فلزات سنگین ممکن است در اثر مصرف بیش‌ازحد آهن دچار مسمومیت شوند. بنابراین دوز مصرفی را طبق توصیه کارشناسی تنظیم کنید و قبل‌از استفاده در گیاهان حساس، با متخصص مشورت نمایید.

۲. علائم کمبود آهن در درختان میوه چیست؟

اولین علامت کمبود آهن، زرد شدن بین رگبرگ‌های برگ‌های جوان و باقی ماندن رگبرگ‌ها به رنگ سبز است. در ادامه، برگ‌ها کوچک و شکننده می‌شوند و ممکن است شاخه‌های بالایی خشک شوند.

۳. آیا می‌توان کود آهن را همزمان با سایر کودها استفاده کرد؟

بله، اما باید به pH خاک و تداخل با سایر عناصر توجه کرد. در خاک‌های قلیایی بهتر است از کلات آهن EDDHA استفاده شود و از مصرف همزمان فسفر زیاد با آهن پرهیز شود. همچنین برای جلوگیری از بروز کمبود سایر ریزمغذی‌ها، آزمایش خاک و مشاوره با کارشناس توصیه می‌شود.